( 1 ) پيشگفتار آنچه در برابر خواننده‌ى عزيز قرار دارد ، خلاصه‌ئى است از يك رشته بحثهائى كه مطالب آن از واقعيت‌هاى تاريخى الهام گرفته ، نه ترديدپذير است و نه تحت تأثير عامل احساسات و عصبيت . . و مربوط است به يكى از گوشه‌هاى تاريك و مورد ستم تاريخ اسلام كه نه مورخان پيشين ما بطور شايسته آن را نشان داده‌اند و نه نويسندگان جديد براى تحليل آن - چنان كه بايد - كوششى نموده‌اند . و آن دوران خلافت حسن بن على است كه بر اثر انگيزه‌هاى خاص گذشتگان و سستى و اهمال ديگران صورتى زشت به خود گرفته و به سرنوشت ديگر فاصله‌هاى فراموش شده و از ياد رفته و دگرگون‌گشته‌ى تاريخ - كه غالبا از روى عمد چنين شده‌اند - دچار گشته است . دست تحريف ، سيماى منور حسن بن على را در نظر مردم سطحى و قضاوتگران بىتحقيق - چه شرقى و چه غربى - به شكل خليفه‌اى بىكفايت و زن‌دوست و خلافت به مال دنيا فروش ! ! ترسيم كرده و بسى نسبتهاى ناروا و ظالمانه و بىمنطق و دور از حقيقت به او داده است . فصول كتاب حاضر ، بدين منظور تهيه شد كه اين فاصلهء كوتاه زمان را از نقطه نظر حوادث تاريخى پراهميت آن كه - چه ذاتا و چه به لحاظ